Bảo hiểm sức khoẻ quốc tế là sản phẩm đắt. Phí cho một gia đình bốn người với hạn mức khá và vùng bảo hiểm rộng có thể bằng cả một khoản chi tiêu lớn hằng năm. Câu hỏi nên mua hay không vì thế xứng đáng được trả lời bằng phân tích chứ không bằng cảm giác an tâm.
Bắt đầu từ khoảng trống, không từ sản phẩm
Bảo hiểm chỉ có giá trị ở phần mà hệ thống hiện có để trống. Ba câu xác định khoảng trống của chính mình:
- Nếu tôi nhập viện tuần sau ở nơi tôi đang sống, ai trả tiền và tôi phải bỏ ra bao nhiêu?
- Nếu chi phí đó gấp mười lần dự kiến, gia đình xoay được không?
- Có tình huống nào tôi sẽ muốn điều trị ngoài hệ thống hiện tại — bệnh viện tư, hoặc nước ngoài?
Bốn nhóm người, bốn câu trả lời
Người sống và làm việc ở nước ngoài
Gần như bắt buộc. Không thuộc diện bảo hiểm toàn dân của nước sở tại, một đợt nhập viện có thể rất tốn kém. Điểm cần chú ý khi chọn: vùng bảo hiểm phải bao gồm cả nước đang sống lẫn Việt Nam, để về nước vẫn dùng được.
Người đi công tác nước ngoài thường xuyên
Thường không cần gói quốc tế đầy đủ. Rủi ro chính là sự cố cấp tính trong chuyến đi, và bảo hiểm du lịch năm có hạn mức vận chuyển y tế cao giải quyết được với chi phí thấp hơn nhiều. Kiểm kỹ hạn mức hồi hương y tế — đây mới là khoản lớn.
Gia đình sống ở Việt Nam, thu nhập khá
Tuỳ khoảng trống. Bảo hiểm y tế nhà nước đã phủ phần lớn chi phí trong hệ thống công. Khoảng trống thật nằm ở: thuốc và vật tư ngoài danh mục cho bệnh nặng, chênh lệch khi chọn dịch vụ theo yêu cầu, và khả năng ra nước ngoài nếu cần.
Nếu chỉ lo phần thứ nhất, một sản phẩm bệnh hiểm nghèo có thể hiệu quả hơn về chi phí. Nếu muốn cả ba, gói quốc tế mới đúng vai.
Người đã có bệnh mạn tính
Giá trị giảm mạnh. Chính bệnh đang có sẽ bị loại trừ hoặc chịu phụ phí cao, trong khi đó lại là khoản chi lớn nhất. Nên tính toán rất kỹ trước khi ký, và đọc thật kỹ phần loại trừ riêng ghi trong hợp đồng của mình.
Ba lỗi hay gặp khi quyết định
Mua theo hạn mức thay vì theo phạm vi. Hạn mức lớn nghe an tâm, nhưng phần bị loại trừ mới quyết định lúc cần dùng.
Chọn khấu trừ thấp nhất. Khấu trừ thấp đẩy phí lên cao để đổi lấy việc được bù những khoản nhỏ mà mình vốn tự trả được. Nâng khấu trừ và tự giữ một quỹ dự phòng tương ứng thường hiệu quả hơn.
Mua vùng toàn cầu khi không cần. Vùng bao gồm Mỹ đẩy phí lên rất nhiều. Nếu không có kế hoạch điều trị ở đó, chọn gói loại trừ Mỹ tiết kiệm đáng kể mà gần như không mất gì.
Việc nên làm dù mua hay không
Dù kết luận là không mua, ba việc sau vẫn nên làm vì chúng miễn phí và có ích trong mọi tình huống: giữ một bộ hồ sơ sức khoẻ cá nhân theo thời gian, duy trì một quỹ dự phòng y tế riêng, và biết trước mình sẽ tới đâu nếu phải nhập viện gấp.
Ba việc đó giải quyết được một phần đáng kể những thứ mà người ta thường mua bảo hiểm để tránh — và chúng không có điều khoản loại trừ nào.
Câu hỏi thường gặp
Đã có bảo hiểm y tế nhà nước rồi thì có cần thêm không?
Tuỳ khoảng trống. Bảo hiểm y tế nhà nước phủ phần lớn chi phí trong hệ thống công đúng tuyến, nhưng để lại vài khoảng: thuốc và vật tư ngoài danh mục, chênh lệch dịch vụ theo yêu cầu, điều trị ở nước ngoài. Nếu những khoảng đó là thứ có thể làm gia đình khốn đốn thì bảo hiểm bổ sung đáng cân nhắc.
Mua sớm khi còn trẻ có lợi gì?
Hai lợi thế thật: phí thấp hơn, và quan trọng hơn là chưa có bệnh nào bị coi là bệnh có sẵn. Một hợp đồng ký khi còn khoẻ mạnh có phạm vi rộng hơn nhiều so với hợp đồng ký sau khi đã có vài chẩn đoán trong hồ sơ.
Bảo hiểm công ty cấp có đủ không?
Thường đủ cho chi phí thường ngày nhưng có hai điểm yếu: hạn mức hay khiêm tốn, và quyền lợi chấm dứt khi nghỉ việc — thường đúng vào lúc sức khoẻ có vấn đề. Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào bảo hiểm công ty, nên biết trước điều này và có phương án.
Thay vì mua bảo hiểm, để dành tiền có được không?
Tự lập quỹ hợp lý với rủi ro nhỏ và trung bình, nhưng rất khó với rủi ro rất lớn và hiếm — đúng nhóm mà bảo hiểm sinh ra để xử lý. Cách kết hợp thường tốt nhất: quỹ dự phòng cho chi phí nhỏ và mức khấu trừ, bảo hiểm cho phần đuôi rủi ro lớn.