Trước khi đặt vé, tất cả những gì cần làm là gửi một email và đọc kỹ thư trả lời. Dưới đây là mười câu đã được dùng đi dùng lại, sắp theo thứ tự từ chuyên môn tới hậu cần.
Về ca bệnh và chuyên môn
1. Với hồ sơ tôi gửi kèm, bệnh viện có tiếp nhận điều trị ca này không, và hướng đề xuất là gì?
Đây là câu quan trọng nhất. Câu trả lời có thể là họ đề xuất hướng khác hẳn trong nước — đó chính là giá trị của ý kiến thứ hai. Cũng có thể họ nói phác đồ hiện tại đã đúng và không cần sang; câu trả lời này tiết kiệm cả chuyến đi.
2. Mỗi năm bệnh viện thực hiện bao nhiêu ca thuộc loại này?
Hỏi tới mức thủ thuật cụ thể, không hỏi tới mức chuyên khoa.
3. Bác sĩ nào sẽ phụ trách, chuyên ngành sâu là gì, số đăng ký hành nghề bao nhiêu?
Có số đăng ký thì tra được trên đăng bạ của nước sở tại trong vài phút.
4. Tỷ lệ biến chứng nặng của thủ thuật này tại bệnh viện là bao nhiêu?
Nơi đã đo số ca thường đã đo cả con số này.
5. Nếu có biến chứng cần hồi sức, khoa hồi sức ở đây quy mô thế nào và có trực chuyên khoa 24/7 không?
Chênh lệch kết quả giữa các nơi thường nằm ở khả năng xử lý khi có chuyện, chứ không ở ca mổ thuận lợi.
Về chi phí
6. Dự toán chi phí gồm những khoản nào, và đã bao gồm phí bác sĩ phẫu thuật, bác sĩ gây mê, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh chưa?
Ở nhiều nơi bác sĩ hành nghề độc lập và xuất hoá đơn riêng. Đây là nguồn chênh lệch lớn nhất giữa dự toán và hoá đơn cuối.
7. Đơn giá một đêm phòng thường và một đêm hồi sức là bao nhiêu; gói gồm loại vật tư cấy ghép nào và bao nhiêu giờ phòng mổ?
Ba con số này cho phép tự dựng kịch bản xấu và biết mình cần dự phòng bao nhiêu.
8. Mức đặt cọc trước nhập viện là bao nhiêu, và có nhận thư bảo lãnh từ công ty bảo hiểm của tôi không?
Khoản cọc là tiền mặt phải có trước, không phải khoản tính sau.
Về hậu cần và sau điều trị
9. Bệnh viện có thông dịch tiếng Việt không, tính phí thế nào, có mặt trong buổi khám và lúc ký giấy đồng thuận không?
Ký một văn bản đồng thuận mà không hiểu hết nội dung là điều không nên xảy ra.
10. Khi ra viện tôi được nhận những hồ sơ gì, và việc theo dõi sau điều trị khi tôi đã về Việt Nam được thu xếp ra sao?
Cần bản tóm tắt điều trị, kết quả giải phẫu bệnh, đĩa hình ảnh, đơn thuốc ghi theo hoạt chất. Thiếu những thứ này thì bác sĩ trong nước phải bắt đầu lại từ đầu.
Đọc thư trả lời thế nào
Chấm theo ba tiêu chí, không theo độ nhiệt tình:
- Có bao nhiêu câu được trả lời bằng con số? Đặc biệt câu 2, 4, 7.
- Có câu nào bị bỏ qua lặng lẽ không? Gửi lại một lần. Lần hai vẫn bỏ qua thì đó là câu trả lời.
- Ai ký tên trong phần chuyên môn? Câu 1 và 4 lý tưởng là có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa, không phải chỉ của nhân viên điều phối.
Gửi cùng bộ câu hỏi này cho hai ba nơi rồi đặt các thư trả lời cạnh nhau. Sự khác biệt thường hiện ra rất rõ, và nó không nằm ở nơi nào viết thư hay hơn.
Câu hỏi thường gặp
Gửi nhiều câu hỏi như vậy có bị coi là khó tính không?
Không, và phản ứng với bộ câu hỏi này chính là một phép thử. Bệnh viện quen đón bệnh nhân quốc tế xử lý những email như vậy hằng ngày, thường có mẫu trả lời sẵn. Nơi tỏ ra khó chịu vì bị hỏi số liệu là nơi đáng cân nhắc lại.
Nên gửi cho mấy bệnh viện cùng lúc?
Hai đến ba nơi là hợp lý. Ít hơn thì không có gì để so; nhiều hơn thì sa vào quản lý email thay vì quyết định. Gửi cùng một bộ câu hỏi cho các nơi giúp so sánh trực tiếp được, thay vì so những thứ họ tự chọn kể.
Nếu bệnh viện chỉ trả lời một phần thì sao?
Gửi lại đúng những câu chưa được trả lời, đánh số như cũ. Nếu lần hai vẫn bỏ qua cùng những câu đó — thường là câu về số ca và tỷ lệ biến chứng — thì bản thân sự im lặng đó là câu trả lời.
Có nên hỏi bằng tiếng Việt không?
Nên viết bằng tiếng Anh cho phần câu hỏi, kèm bản tiếng Việt nếu muốn. Email tiếng Anh được chuyển thẳng tới bác sĩ chuyên khoa mà không qua khâu dịch, nên vừa nhanh hơn vừa ít sai lệch hơn.